ប្រវត្តិ ឧបករណ៍ភ្លេង អង្កួចឬស្សីដែលស្ទើរតែបាត់បង់ (មានវីដេអូ)

អង្កួចឬស្សី គឺជាឧបករណ៍ភ្លេងម្យ៉ាងងាយស្រួលធ្វើ ហើយកុមាររស់នៅតាមជនបទចូលចិត្តផ្លុំលេងកែអផ្សុក។ អង្កួចឬស្សីធ្វើឡើងពីបន្ទះឬស្សីដែលគេបិទឲ្យសំប៉ែត និងស្រួចចុងប្រវែងអាចពី ៨ ស.ម ដល់ ២០ស.ម.។ ប្រសិនបើចង់បានសូរធូរធំ គេធ្វើអណ្ដាតវែងហើយតួអង្គួចក៏វែងដែរ តែបើចង់បានសូរតឹងខ្ពស់វិញនោះ គេត្រូវធ្វើអណ្ដាតខ្លី ឯតួអង្គួចក៏ខ្លីតាមនោះដែរ។

សិល្ប៍វិធីក្នុងការលេងអង្គួចនេះ គឺត្រូវប្រើសូរទៅតាមក្រអូមមាត់ដោយប្រើខ្យល់កៀបចេញពីបំពង់ក រួចយកអណ្ដាតទល់។ បើចង់បានសូរតូច តឹង ត្រូវទល់អណ្ដាតផិត តែបើចង់បានសូរធំទាប ត្រូវប្រើចំហបំពង់កឲ្យអស់ ម្យ៉ាងទៀតបើសិនគេចង់លេងសាច់បទភ្លេងណាមួយនោះ គេត្រូវច្រៀងតាមបទភ្លេងនោះ។

តែបើគេចង់រៀបរាប់តាមមនោសញ្ចេតនាពាក្យសម្ដី ដូចជាថា៖

(អនអើយ នាងគេងទៅ) គេត្រូវបញ្ចេញសូរច្រៀងពាក្យនោះដោយផ្លុំរួមផ្សំគ្នាផង។ នោះគេហាក់ឭសូរន័យនៃពាក្យដូរបានរៀបរាប់ខាងលើដែរ។

តាមពិតទៅ អង្កួចនេះពុំមានលក្ខណៈសំខាន់ក្នុងវង់ភ្លេងណាមួយឡើយ ដោយភាគច្រើនគេលេងវានៅពេលសម្រាកពីការងារធ្វើស្រែចម្ការក្រោមខ្យល់ល្វើយៗ ឬពេលរាត្រីស្ងាត់ក្រោមពន្លឺដួងខែ ឬក្មេងប្រុសៗលេងវាជាការអន្ទងចិត្តទៅនារីដែលខ្លួនស្រលាញ់ ព្រោះវាមានសំនៀងថ្ងួចថ្ងូរគួរឲ្យជាប់ចិត្ត។

បើនិយាយអំពីដើមកំណើតរបស់ឧបករណ៍អង្កួចនេះ យោងតាមបន្ទូលរបស់សម្តេចសង្ឃរាជ ជួន ណាត ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥ នៅមហាកុដិនាវត្តឧណ្ណាលោម ក្នុងឱកាសប្រជុំតូចជាមួយនឹងក្រុមនិស្សិតផ្នែកភ្លេងបុរាណ ដឹកនាំដោយលោក ហង្ស ធុនហាក់ និងលោក ឆេង ផុន ស្តីអំពីបញ្ហាតន្ត្រីបុរាណមានព្រះបន្ទូលថា «អង្កួចធ្វើអំពីឫស្សី ខ្មែរយើងធ្វើត្រាប់តាមជនជាតិរស់នៅលើកោះ ប័រណេអូ (Borneo) អង្កួចធ្វើអំពីដែក ខ្មែរយើងធ្វើត្រាប់តាមជនជាតិម៉ុងហ្គោលី (Monglolia) រីឯអង្កួចខ្សែ ខ្មែរយើងបង្កើតដោយខ្លួនឯង ដោយបំបែកចេញមកពីឧបករណ៍ម្យ៉ាងឈ្មោះ អន់ថួច ធ្វើអំពីបំពង់ឫស្សីប៉ុនកដៃ ស្រដៀងគ្នានឹងត្រដោកឫស្សីដាក់ខ្សែមួយ គោះដោយអន្លូងតូចប៉ុនចង្កឹះ ឮសូរតែម្យ៉ាងគ្មានបទបែបទេ ប៉ុន្តែក្រោយមកគេយកអន់ថួចនេះ មកដាក់ផ្អឹបនឹងមាត់ត្រង់ចុងម្ខាងនៃខ្សែគោះបញ្ចេញបទបែបបានយ៉ាងស្រួល ឧបករណ៍អង្កួចទាំងអស់ខាងលើនេះមិនសំខាន់ក្នុងពិធីណាឡើយ» ។ បន្ទូលរបស់សម្តេចសង្ឃក៏មានលក្ខណៈសមស្របដែរ ពីព្រោះទំនាក់ទំនងស្អិតរមួតរវាងខ្មែរនិងជនជាតិជ្វាមានតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ ពិសេស ក្នុងរាជស្តេចជ័យវរ្ម័នទី២ នាចុងសតវត្សទី៨។ ទំនាក់ទំនងខ្មែរនិងម៉ុងហ្គោលី មានតាំងពីក្នុងរាជស្តេចម៉ុងហ្គោល ព្រះអង្គ គូប៊ីឡែខាន់ (Koubilai Khan)។ ស្តេចអង្គនេះបានបញ្ជាឱ្យឧត្តមសេនីយ៍ សុងហ្គាទូ (Songatou) ចូលមកទន្ទ្រានទឹកដីខ្មែរក្នុងឆ្នាំ១២៨៣ ដល់ឆ្នាំ ១២៨៥ កាលនោះ ខ្មែរត្រូវបញ្ជូនសួយសារអាករទៅថ្វាយស្តេចគូប៊ីឡែខាន់ ។ យើងអាចសន្និដ្ឋានបានថា ទំនាក់ទំនងបែបនេះអាចជាប្រភពនៃការឆ្លងគ្នាខាងវិស័យវប្បធម៌ ពោលគឺចាប់ផ្តើមនាំយកឱ្យមាននូវអង្កួចដែកក៏ថាបាន ។

អង្កួចមានស្ទើរគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់នៅលើពិភពលោក និងសម្បូរបែបបំផុតនៅប្រទេសម៉ុងហ្គោលី។ ចំណែកនៅប្រទេសហ្វីលីពីនវិញ អង្កួចពិតជាមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំង រហូតគេមានរោងចក្រសម្រាប់ផលិតឧបករណ៍នេះតែម្តង។ សិល្បករហ្វីលីពីនបានឆ្នៃយកអង្កួចបញ្ចូលទៅក្នុងវង់ភ្លេងសម័យ តែវានៅតែក្នុងផ្នែកណាមួយនៃបទចម្រៀងប៉ុណ្ណោះ។ លើសពីនេះទៅទៀត ហ្វីលីពីន បានយកឧបករណ៍អង្កួចនេះ ធ្វើជាអត្តសញ្ញាណរបស់ប្រទេសខ្លួនទៀតផង។

មកដល់សព្វថ្ងៃនេះ អង្កួច នៅស្រុកខ្មែរយើងស្ទើរតែមិនមានឮគេលេងនៅតាមភូមិស្រុកនានាទៀតទេក្នុងសង្គមខ្មែរ ហើយឈានទៅរកការបាត់បង់ជាស្ថាពរ ដោយយើងឃើញនៅមានការប្រើប្រាស់អង្គូចនេះនៅតាមតំបន់មួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ ហើយថែមទាំងនិយមប្រើប្រភេទអង្កូចផ្សេងៗគ្នាទៀតផង ដូចជា អង្កួចធ្វើអំពីឫស្សី មាននៅខេត្តសៀមរាបយ៉ាងតិចតួចបំផុត ហើយពុំសូវមានអ្នកពូកែលេងវាឡើយ។ អង្កួចធ្វើអំពីដែក មាននៅខេត្តពោធិ៍សាត់តំបន់ភ្នំក្រវាញ មានក្នុងចំណោមជនជាតិដើម ប៉ុន្តែមិនសម្បូរទេ។ អង្កួចខ្សែ មាននៅខេត្តមណ្ឌលគិរី ស្ថិតក្នុងចំណោមជនជាតិដែរ ប៉ុន្តែអង្កួចបែបនេះស្ទើរតែបាត់បង់ទៅហើយ។ អង្កួចអន្ទោក មាននៅលើជនជាតិព័រ ក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់។ អង្កួចទាំងអស់នេះ មានរបៀបប្រើប្រាស់ និងរបៀបធ្វើមិនដូចគ្នាទេ។